ఫణి మాధవి కన్నోజు.....

..
నిన్నేదైతే గాయపరిచి౦దో దాన్ని గురించి గట్టిగా , చాల స్పష్టంగా రాయమని ఎర్నేస్ట్ హెమ్మింగ్వే చెప్తారు.
Write hard and clear about what hurts - EARNEST HEMINGWAY
.
కవిత్వం ఎలా పుట్టుకొస్తుంది అన్న అంశం పై షరోన్ ఒల్డ్స్ తన “The dead and living” పుస్తకం లో అనేక అంశాలను చెప్పుకొస్తూ.. “Out of memory—a dress I lent my daughter on her way back to college;” అనే ఒక కవిత్వ ప్రేరకాన్ని కూడా ప్రస్తావిస్తాడు.
..
After great pain, a formal feeling comes
The nerves sit ceremonious, like tombs
The stuff heart questions 'was it He, that bore.,'
And 'yesterday , or Centuries before? అని Emily Dickinson తన ఒక కవిత ను ఇలా ప్రారంభిస్తారు..
..
ఎందుకో ఫణి మాధవి కన్నోజు గారి కవిత్వం చదివినప్పుడు, షరాన్ ఒల్డ్స్ , ఎర్నేస్ట్ హెమ్మింగ్వే లు కవిత్వంపై మాట్లాడిన అంశాలు ..Emily Dickinson రాసిన కవిత గుర్తుకొస్థాయి.
.
తన చిన్న తనం నుండి బాష పట్ల,సాహిత్యం పట్ల విపరీతమైన అభిమానాన్ని పెంచుకొన్న ఆమె జీవితం లో ఒక విషాద వీచిక... ఆమె కన్నా కూతురు హాఠాన్మరణం. గుండెలు పగిలే ఆ పెను బాధ నుండే ఆమె కవిత్వం పుట్టుకోచ్చి౦దేమో అన్న నా ఆలోచన, ఆమె తో ఫోన్ లో మాట్లాడినప్పుడు ఖరారైంది.
ఆ పై లోకంలో నా బంగారు తల్లికి ఎవరు జడ వేస్తారో? ఎవరు తనకు తోడుగా పడుకొంటారో? ఎవరు స్నానం చేయిస్తున్నారో? ఎవరు నా చిట్టి తల్లి ఇష్టాలు కనుగొని తినిపిస్తున్నారో? తనకు నా పైన చేయి వేసుకొని పడుకొనే అలవాటు ఉంది...ఇప్పుడెలా చేస్తు౦దో? నేను అక్కడికి వెళితే బావుంటుందేమో అని చాల అమాయకంగా, పెను బాధను తన మాటల్లో హృదయ విదారకంగా ఆమె మాట్లాడుతుంటుంటే, ఆమె తో పాటు నేను కూడా కన్నీళ్ళ పర్యంతం అయ్యాను.
..
ఇలా ఇక్కడ ప్రస్తావించి, ఆమెకు మళ్ళీ బాధను జ్ఞాపకం చేసిన వాడి నవుతానేమోనని కూడా ఆలోచించాను. కానీ, ఆమె లో కవిత్వం ఆ పెను బాధ లో నుండే పుట్టి౦దన్న విషయం ప్రస్తావించేందుకు అది అవసరం అనిపించింది.
..
తన తొలి కవితల్లో ఒక కవిత లో ఇలా..రాసారు..

ఆ విధాత కరుణిస్తే...ఒక్కసారి నిను పంపితే...
నా ఒడిలో నీకు లాలి పాడాలని ఉందమ్మా
వింటూ నువ్వు కురిపించే నవ్వుల వెన్నెలలో తడిసి
ముద్దవాలని ఆశగా ఉందమ్మా... విశాల గగనాన్ని కప్పుకొని విశ్రమించాలని ఉందమ్మ..
..
ఆమె రాసిన ఇంకో కవిత...లో...
చిన్నారి నా తల్లికి కుంకుమేదమ్మ...
విశ్వమంతా వెలుగునిచ్చు సూర్య బి౦బమేనమ్మా
పొన్నారి నా తల్లికి మేనేమి కట్టేను
పచ్చని ప్రకృతి పరికిణి చుట్టెను.
అందాల నా తల్లికెవరమ్మ తోడు
అవనినే పాలించు శ్రీకృష్ణుడే
బంగారు నా తల్లి బొమ్మెక్కడుండు
బొమ్మలతో ఆడుకొను బ్రహ్మా చెంతనే ఉండు...
నా నివాళి. అని ముగించారు. ప్రతి అక్షరం లో ఆ పెను బాధ ఆమెను కవిత్వం వైపు చుట్టేసింది. ప్రతి అక్షరం లో ఆమె ఆ పాప జ్ఞాపకాలను కలిపి కవిత్వాన్ని చేసింది....ఆ పెను బాద నుండే ఆమె కవిత్వం !!
..
తొలి నాటి కవితల్లో ఎంతో ఆర్ద్రత గా విషయాన్నీ చెపుతూ , స్త్రీ వాద కవిత్వపు ధోరణలను తన కవిత్వం లో వినిపిస్తున్న ఖమ్మం కు చెందిన కొత్త కవిత్వ స్వరం ఫణి మాధవి కన్నోజు
..
ఈ వారం కవిత్వానువాదం శీర్షిక కు ఆమె అతిధి. ఆమె కవిత్వం అనువది౦చేందుకు నిశ్చయించి ఆమెకు ఫోన్ చేసాను. ప్రతి మాటలో ఆమె తన పాప మరణపు చేదు జ్ఞాపకాన్ని గుర్తు చేసుకొంటూనే ఉంటుంది. ఆమె సాహితీ ప్రయాణం ఆమె మాటల్లోనే విందాం...
..
పుట్టింది తల్లాడ గ్రామం, ఖమ్మం జిల్లా, అమ్మమ్మ గారి ఊరు. ఖమ్మం లో పెరిగాను. నాన్న రాఘవాచారి నల్గొండ జిల్లా. NSP కార్యలయం లో సీనియర్ అసిస్టెంట్. నాన్నగారు జాబు చేస్తున్నప్పుడే చనిపోయారు. అప్పుడు నా వయసు ఆరేళ్ళు. మూడవ తరగతి చదువుతు౦డినాను. అప్పుడు తల్లాడ లో మూడో తరగతి సగం నుండి చేర్పించారు. తర్వాత మిర్యాలగూడ లో నారాయణ విద్యాలయం లో చదివాను. ఇంగ్లీష్ పై మమకారం టీచర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్ గారు కారణం. అక్కడ ఉదయాన్నే శ్లోకాలు, తెలుగు బాష, సాహితీ సంస్కృతిక అంశాలపై చెప్పడం తో, అక్కడే తెలుగు నేర్చుకోవాలని భీజం పడింది. అప్పల నారాయణ గారు స్ఫూర్తి గా నిలిచారు.
అమ్మ జానకి. సంస్కృత పండితురాలు. తెలుగు పండిట్ కోర్సు కూడా చేసి “వైరా” అనే ప్రాంతం లో టీచర్ గా పని చేసింది. ఇంట్లో ఎప్పుడూ గీత శ్లోకాలు, భారత భాగవతాలు, అమ్మ నోట్లోనే నానేవి. పూజ చేస్తూ, శ్లోకాలు పాడేది. ఇప్పటికీ కూడా పాడుతూనే ఉంటుంది. మా అమ్మ చేతిరాత కూడా అందంగా ఉంటుంది. ఇదే బహుశా నాకు తెలుగు బాష పట్ల ప్రేరణ కలిగించి ఉండొచ్చు. మాక్సిం గోర్కి నవల "అమ్మ" నన్ను అత్యంత ప్రభావితం చేసిన పుస్తకం. అందులోని తల్లి పాత్ర అద్భుతం....దినపత్రికల పట్ల ఎక్కువ మక్కువ ఉండటం, నా బాబు కడుపు లో ఉన్నప్పుడు పూర్తి విశ్రాంతి తేసుకోవాలన్నప్పుడు కంప్లీట్ బెడ్ రెస్ట్ సలహా ఇచ్చారు. ఆ సమయం లో దాదాపు 300 పైగా నవలలు చదివాను. సులోచన రాణి నవలలు ఇష్టం.
.
కవిత్వం లోకి ఎలా వచ్చాను అంటే ఖచ్చితంగా చెప్పలేను కానీ, నా ఆలోచల్ని అనూహ్యమైన మలుపు తిప్పిన అంశం ఒకటుంది. నా పాప స్మృతులే అక్షరాల్లో రాసుకొంటూ , ప్రతి నెలా పాప తిధికి ఒక్కో కవిత పోస్ట్ చేస్తుంటే, సాహితీ అభిమాని, మా శ్రేయోభిలాషి అయిన మా బంధువు ఫోన్ చేసి, చాల ప్రోత్శాహించాడు. నీ దుఖం కోసం కాక, సమాజ దుఖాన్ని స్వంతం చేసుకొని రాయి.. అని అద్బుతమైన ఉత్సాహాన్ని నాలో నింపారు. రచయత ఆకెళ్ళ రాఘవేంద్ర గారి ఉపన్యాసం తో నా దిగులు నుంచి బయటకు వచ్చాను. మనదంటూ ఒక ముద్ర వేసే పోవాలి అనే ఆలోచనలోకి జారుకొన్నాను. శూన్యం పోగొట్టి , నాలో ప్రతికూల శక్తీ నింపుకోవటానికి సంగీతాన్ని, సాహిత్యాన్ని ఆశ్రయించా. మహిళలు, పిల్లల సమస్యలు నన్ను బాగా కదిలించే అంశాలు.
.
ప్రచురణలు...
గత ఏడాది ఇదే రోజుల్లో కుప్పిలి పద్మ గారి సంపాదకత్వం లో “కొత్త కథ -2017” బుక్ రిలీజ్ అయ్యింది. పేస్ బుక్ లో ప్రతి రోజు ఒక్కో కథ ఒక్కో పోస్టర్ రిలీజ్ చేస్తుంటే, ఆ బుక్ పై ఆసక్తి కలిగి ప్రముఖ రచయత కకుమాని srinivas గారు a బుక్ పంపి, కథలపై అభిప్రాయాన్ని చెప్పమన్నారు. మంచి ఆదరణ వచ్చింది. మీ బాష వక్తీకరణ బావుంది. ఏదైనా సాహిత్య ప్రక్రియ ను ఎంచుకొని రాయడం మొదలెట్టండి అని ఆయన ప్రోత్సహ మివ్వడం తో, నేను నా జీవితం లో నేను రాయగలను అన్న ధైర్యం వచ్చింది. నా జీవితం లో కొత్త కథ మొదలైంది. అటు విద్యావంతురాలైన తల్లి, బి.ఏ లిటరేచర్ చేసిన తండ్రి, అత్హగారింట్లో మా మామ గారు, నా భర్త నాకు సాహిత్య పరంగా ఎప్పుడూ సపోర్ట్ గానే ఉంటూ వచ్చారు.
.
ఉపాద్యాయలు ఉద్యోగాల కోసం ఎదురు చూస్తుంటే, ఎంపిక విధానాల పట్ల, ప్రభుత్వం స్పష్టత లేని అనేక ప్రకటనలు చేస్తున్న నేపధ్యం లో వారి ఆవేదనను అక్షరీకరించాను. ఆ ఆర్టికల్ నవ తెలంగాణా మెయిన్ ఎడిషన్ లో ప్రచురితమింది. అప్పటి నుండి, మనసు స్పందించే అంశాలను, వ్యాసాలుగా, కవితలుగా రాయడం మొదలు పెట్టాను.
.
“మానవి” మహిళా మాగజైన్ లో, రెగ్యులర్ గా నా వ్యాసాలు, కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి. “రంగుల కన్నీళ్లు” అనే కథ రాసాను. అనేక కవితలు నవతెల౦గాణ ఖమ్మం అంకురం పేజి లో వచ్చాయి.
కవి సంగమం గ్రూప్ పై...
కవిసంగమం గురించి చెప్పాలంటే, పెద్ద వ్యాసమే అవుతుంది. కవిసంగామానికి రుణపడి ఉంటాను. నేను ఆ గ్రూప్ లో వచ్చి కొద్ది రోజులే అయినా, కవితలు, వ్యాసాలు, విశ్లేషణలు, పుస్తక సమీక్ష కవిత్వం తో ముఖాముఖి ఇలా నేను ఏ ప్రక్రియ చేపట్టినా, సభ్యులు పూర్తి ఆదరణ ఇస్తున్నారు. నిజం చెప్పాలంటే కవిసంగమం నాకు రెండో జీవితం. ఎన్నో విషయాలను నేర్చుకొంటున్న. అది ఒక కవిత్వ విద్యాలయం.
.
కవిసంగమ లో శీర్షిక లపై...
అన్ని శీర్షిక లు అద్బుతంగా వర్ధమాన రచయతలకు మార్గదర్సకం. కవిత్వానువాద శీర్షిక పై నాకు మొదట్నుంచి కాస్త ఎక్కువ అభిమానం. కారణం నాకిష్టమైన రెండు భాషలు ఉండటం . ఆ శీర్షిక లో కవి పరిచయం నుంచి స్ఫూర్తి పొందగల విషయాలు ఉండటం ఇంకో కారణం. అనువాదానికి వాడే అరుదైన వొకాబులరీ, అదీ ఆ కవిత లో ఎలా ఒదిగిందో పరిశీలించటం ఇష్టం. ప్రపంచ స్థాయికి తెలుగు సాహిత్యం చేరాలంటే, అనువాదమే ఏకైక వారధి.
ఈ కవిసంగమ శీర్షిక కోసం నాకు ఫోన్ కాల్ రావడం, నా గురించి నా అభిమాన శీర్షిక లో రాయడం, ఎంతో ఆశ్చర్యనందాన్ని కలిగించింది. మీతో సంబాషణ మరింత ఆత్మ విశ్వాసాన్ని ఇచ్చింది. నా ఖమ్మం సాహితీ మిత్రులకు నేను ఎప్పుడూ రుణపడి ఉంటాను. వారంతా నాకు ఎప్పుడూ నా సాహితీ ప్రయాణమ లో నాకు అండదండ గా ఉంటారు. ముఖ్యంగా నా భర్త..., నాకు అత్యంత ప్రాధాన్యత గల అంశం సాహిత్యం అని గుర్తెరిగి నాకు వెన్నంటి ఉంటూ వస్తున్నారు.
ఇక ఈ కవిత సరళమైన పదాల్లో ఉంది. అయినా అనువాదం లో నేను కాస్త స్వేచ్చగానే పదాలను. వాక్యాలను ఎంపిక చేసుకొన్నాను......
ఫణి మాధవి కన్నోజు || తానెవరు..?? విజేత..?? పరాజిత..??||
అనుసృజన : సి. వి. సురేష్||Who she is? The winner? The looser?||
..
she herself is a question to her
who she is?
She is in search of herself.
Travelling through herself…
for the sake of hers
Searching in herself
for the sake of hers
fighting for herself…
being distressed herself..
looking deeper into herself
for the sake of herself n’ only for herself…
..
She is the bevy of specks..
She is amenable to the situations
Whether she is joyous…?
She herself being happy…
For the sake of her family….
Circumscribe herself ...
By drawing the restricted lines..
..
She is a mother…?
She herself becomes aliment
To feed the ravenous
She herself becomes a plaything..
Being played herself if necessary
..
She is an umbrella?
She always with them…
in joys and sorrows
Alike an umbrella
Protects them in sunny and rainy!
…
She is the goddess of earth?
Yes, she is deity of earth….!
Being sowed and reaping the happy crop
With the seeds of longing and despondency of her people…!
…
she is an ocean…?
Yes, she is an inlet…
Merging the anguish and loving rivers into her….
N’ bearing alone the ebbs and flows
..
Is she a desert?
Yes, she is really a desert….
Filled the heart with appetence of oases..!
..
She herself is a question… who she is?
is she a winner??
Or the backbone to the triumphs of her people…!
..
She is a looser….??
She knows….
That she can’t find herself forever…
...
...
Original poem
ఒరిజినల్ పోయెమ్.....
..
..
తనకు తానో ప్రశ్న.. తానెవరు..??
తనను తాను వెతుక్కుంటోంది
తన కోసమై తనలోకే వెళ్తోంది
తానెవరో.. తనలోనే వెతుకుతూ..
తపించిపోతూ తండ్లాడుతోంది..
తనదైన.. తనదే అయిన తన కోసం..
తరచి చూసుకుంటోంది..
..
తానో నీటిబిందువుల సమూహం..??
ఏ పాత్రలో పోస్తే ఆ పాత్రలా మారగల నీరు...
..
తానొక ఆనందం..??
తన కుటుంబానికి.. తనకై తానే
గిరిగీసుకున్న తనదైన ప్రపంచానికి తానో ఆనందం..
..
తానొక అమ్మ..??
ఆకలి తీర్చే అన్నం తనే.. అవసరమైతే ఆడించే
బొమ్మా తనే..
..
తానో గొడుగు..??
ఎండలో వానలో తన వారి నెత్తిన గొడుగై..
కష్టసుఖాల్లో వెన్నంటే నీడ తాను...
.
తానో భూమాత..??
తన వారి ఆశనిరాశల విత్తనాలు తనలో
ఇముడ్చుకుని సుఖశాంతుల పంటపండించగల
భూమాత తను..
.
తానో సముద్రం..??
తన వారి ప్రేమల కోపతాపాల ఆవేశాల నదులన్నీ
తనలో కలిపేసుకుని.. ఆటుపోటులన్నీ తానే
భరించగల సముద్రం తను..
..
తానో ఎడారి..??
ఎద నిండిన ఆశల ఎండమావులను నింపుకున్న
ఎడారి తాను..
..
తనకు తానో ప్రశ్న.. తానెవరు??
తానొక విజేత..?? తన వారి విజయాలకు వెన్నెముక..
..
తానొక పరాజిత..??
తనకు తానెప్పటికీ దొరకదని ఎరుక...
~ ఫణిమాధవి కన్నోజు